
Odbiór dowodu osobistego nie będzie już wymagał powrotu do urzędu, w którym złożono wniosek. Według projektu MSWiA od 1 grudnia 2026 roku dokument da się odebrać w dowolnej gminie w kraju. To niejedyna nowość.
Dziś procedura jest prosta, ale bywa uciążliwa. Wniosek składa się w wybranym urzędzie gminy i tam też trzeba później zgłosić się po gotowy dokument. Nie ma od tego wyjątków.
Dla osób, które mieszkają, pracują lub studiują daleko od miejsca zameldowania, odbiór dowodu osobistego oznacza często dodatkowy dojazd. Jak podaje Radio ZET, wiele z nich musiało dotąd brać dzień wolny w pracy tylko po to, żeby odebrać dowód w odległym urzędzie.
Odbiór dowodu osobistego w innej gminie niż ta, w której złożono wniosek
Zmiana wynika z rządowego projektu ustawy oznaczonego numerem UD329, który przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Projekt ma usprawnić załatwianie spraw obywatelskich i obejmuje kilka ustaw naraz.
Chodzi o przepisy o dowodach osobistych, o obywatelstwie polskim, o aktach stanu cywilnego oraz o dokumentach paszportowych. Najwięcej osób odczuje jednak nowy odbiór dowodu osobistego.
Miejsce, w którym nastąpi odbiór dowodu osobistego, trzeba będzie wskazać już we wniosku. Nie musi to być urząd właściwy dla miejsca zameldowania. Wybór należy do wnioskodawcy.
Formalnie niewiele się przy tym zmienia. Organem wydającym dowód pozostanie gmina, w której złożono wniosek, a gotowy dokument zostanie przekazany do urzędu wskazanego przez wnioskodawcę. Projekt określa też, jak dokumenty mają krążyć między gminami.
Pomyłka urzędnika do naprawienia w 30 dni
Druga ważna nowość dotyczy dokumentów unieważnionych przez pomyłkę. Dziś taki błąd oznacza kłopot dla właściciela dowodu. Po zmianach będzie to prostsze.
Jeśli dowód osobisty albo paszport zostanie unieważniony wskutek oczywistej pomyłki urzędnika, jego ważność będzie można przywrócić w ciągu 30 dni od daty unieważnienia. Ma to być czynność techniczna, wykonywana wpisem w rejestrze, bez pełnej procedury administracyjnej.
Rozwiązanie obejmuje wyłącznie błędy po stronie urzędu. Nie dotyczy każdego unieważnienia.
Zmienią się także zawiadomienia o unieważnieniu dokumentu. Gdy w rejestrze danych kontaktowych nie będzie danych właściciela, gmina wyśle je na adres do doręczeń elektronicznych, a jeśli takiego nie ma, na adres zameldowania z rejestru PESEL. Przy zmianie nazwiska po ślubie dodatkowe zawiadomienie nie będzie potrzebne, bo o konieczności wymiany dokumentu poinformuje kierownik urzędu stanu cywilnego.
Nowe zasady dla rodziców i dowody zgubione na granicy
Ułatwienia czekają też rodziców. Utratę lub uszkodzenie dowodu dziecka zgłoszą przez usługę elektroniczną, jeśli w rejestrze istnieje powiązanie rodzicielskie. Wizyta w urzędzie nie będzie do tego potrzebna.
Osoby, które stracą dowód podczas kontroli granicznej albo w wyniku przestępstwa, nie będą musiały przechodzić standardowej procedury zgłaszania utraty. Informacja przekazana służbom ma automatycznie uruchomić odpowiednie mechanizmy.
Gminy będą mogły potwierdzać tożsamość także na podstawie danych z rejestru PESEL. Dostęp do Rejestru Dowodów Osobistych i Rejestru Dokumentów Paszportowych dostaną wojewodowie, a w sprawach obywatelstwa również minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Zmiany obejmą też paszporty. Ewidencje paszportowe zostaną poszerzone o daty i miejsca urodzenia rodziców wnioskodawcy. Oświadczenia o władzy rodzicielskiej będą składane pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Przypomnijmy, że nowe przepisy miały obowiązywać już od 1 lipca 2026 roku. Po konsultacjach termin przesunięto na 1 grudnia, a MSWiA tłumaczyło to koniecznością dostosowania systemów informatycznych i harmonogramu wydatków. Termin, od którego ruszy nowy odbiór dowodu osobistego, nie jest jednak przesądzony. Ze względu na przebudowę infrastruktury może się jeszcze zmienić.
Źródło zdjęcia: Canva






