• Nowe zasady zwolnień lekarskich
• Nowe przepisy mogą prowadzić do nadużyć
• ZUS zyska nowe narzędzia do kontroli L4
• Kiedy zmiany wejdą w życie?
• Co oznacza to dla pracowników?

Nowe zasady zwolnień lekarskich

Jedna z kluczowych propozycji zakłada możliwość pracy mimo przebywania na zwolnieniu lekarskim. Zmiana dotyczy głównie osób zatrudnionych w więcej niż jednym miejscu.

ZOBACZ TAKŻE: Dwa przelewy z ZUS od lipca. Ci seniorzy dostaną „podwójną wypłatę”

Jak wyjaśnia Ministerstwo Rodziny, obecnie obowiązujące przepisy zakazują pracy w czasie zwolnienia lekarskiego, nawet jeśli dotyczy ono innego źródła zatrudnienia.

Nowe prawo ma wprowadzić wyjątek, ubezpieczony będzie mógł – za swoją zgodą – kontynuować pracę u drugiego pracodawcy, jeśli jego stan zdrowia oraz charakter obowiązków na to pozwolą.

Przykład: Jeśli ktoś jest zatrudniony na umowę o pracę w jednej firmie, a jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, to – według nowych przepisów – będzie mógł pracować w swojej firmie, nawet jeśli ma L4 od etatu.

Obecnie każde wykonywanie pracy zarobkowej na rzecz jednego pracodawcy w okresie pobierania zasiłku chorobowego u innego pracodawcy, pozbawia prawa do zasiłku za cały okres zwolnienia lekarskiego. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom pracodawców i ubezpieczonych, proponuje się, by ubezpieczeni zatrudnieni w kilku miejscach mogli — w trakcie korzystania ze zwolnienia z jednego tytułu do ubezpieczeń – na swój wniosek nadal wykonywać pracę z innego tytułu, jeżeli rodzaj tej pracy na to pozwala – tak zmiany uzasadnia resort rodziny

Rząd argumentuje, że rozwiązanie to odpowiada na potrzeby nowoczesnego rynku pracy, gdzie wiele osób łączy różne formy zatrudnienia i dochodu.

Nowe przepisy mogą prowadzić do nadużyć

Pomysł wywołał natychmiastową reakcję środowisk pracowniczych. Związkowcy ostrzegają, że nowe przepisy mogą prowadzić do poważnych nadużyć.

Albo ktoś jest chory i powinien się leczyć, albo jest zdrowy i może pracować. Nie ma stanu pośredniego – mówi Grzegorz Sikora z Forum Związków Zawodowych.

Według związkowców w Polsce i tak mamy problem z przepracowaniem i niską jakością odpoczynku, a nowe przepisy mogą jeszcze bardziej obciążyć psychicznie i fizycznie osoby aktywne zawodowo.

ZUS zyska nowe narzędzia do kontroli L4

Druga ważna część reformy dotyczy zaostrzenia zasad kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyska m.in. prawo do:

• legitymowania osób przebywających na zwolnieniu

• żądania informacji od ubezpieczonego i jego lekarza

• kontroli zasiłku chorobowego nawet po zakończeniu zatrudnienia

• interwencji w razie podejrzeń nieprawidłowości bez wcześniejszego zawiadomienia

ZUS przypomina, że za kontrole medyczne odpowiadają lekarze orzecznicy, jednak dziś aż 40% z tych etatów pozostaje nieobsadzonych, obecnie pracuje tylko 397 lekarzy przy zapotrzebowaniu na 664.

Dlatego zakład domaga się zmian w zasadach zatrudniania i wynagradzania tej grupy specjalistów, aby móc skutecznie egzekwować nowe obowiązki.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Prace nad ustawą są już na finiszu. Projekt wkrótce trafi pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów. Rząd deklaruje, że reforma zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku.

Wcześniej jednak planowane są konsultacje z partnerami społecznymi, środowiskami medycznymi i pracodawcami. Eksperci podkreślają, że tak poważne zmiany wymagają bardzo precyzyjnego dopracowania i zabezpieczenia interesów obu stron – zarówno pracowników, jak i pracodawców.

Co oznacza to dla pracowników?

Dla osób aktywnych zawodowo zmiany mogą oznaczać:

• większą elastyczność w przypadku pracy w wielu miejscach

• konieczność wyraźniejszego uzasadniania swojej niezdolności do pracy

• większą kontrolę ze strony ZUS i ryzyko utraty zasiłku w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości

Z kolei dla firm będzie to okazja do utrzymania ciągłości pracy w sytuacji, gdy kluczowy pracownik jest częściowo niezdolny do jednego typu zadań, ale może wykonywać inne obowiązki.

Zmiany w L4 to próba dostosowania przepisów do realiów współczesnego rynku pracy, w którym coraz więcej osób łączy kilka źródeł dochodu.

Jednak wprowadzenie przepisów umożliwiających pracę mimo zwolnienia lekarskiego i rozszerzenie kompetencji ZUS budzi poważne wątpliwości. Kluczowe będzie to, jak zostaną skonstruowane mechanizmy zabezpieczające przed nadużyciami.

Źródło zdjęć: Canva