• Co dokładnie się zmieni? Oto 11 nowych zasad ortografii
• Dlaczego wprowadzono zmiany?

Co dokładnie się zmieni? Oto 11 nowych zasad ortografii

1. Nazwy mieszkańców miast i dzielnic – zawsze wielką literą

Od 2026 roku nazwy mieszkańców konkretnych miejscowości oraz ich części (dzielnic, osiedli, wsi) będziemy pisać z dużej litery. Przykłady: Warszawianin, Nowohucianin, Mokotowianin. Nadal dopuszcza się jednak małą i wielką literę w nieoficjalnych określeniach etnicznych jak szkop lub Szkop.

2. Pojedyncze egzemplarze marek też z wielkiej litery

Koniec z niepewnością, czy napisać „czerwony ford” czy „czerwony Ford”. Od nowego roku również pojedyncze egzemplarze produktów marki zapisujemy z dużej litery. Zatem poprawna forma to: Czerwony Ford, Jeżdżę Hondą.

3. Oddzielna pisownia cząstek -by, -bym, -byś ze spójnikami

Wprowadzona zostaje zasada rozdzielnej pisowni cząstek trybu przypuszczającego, jeśli występują po spójniku. Przykład: Zastanawiam się, czy by nie zostać dłużej.

4. „Nie” z imiesłowami zawsze łącznie

Upraszczamy! Od 2026 roku nie z imiesłowami odmiennymi (np. nieznający, niezrobiony) piszemy zawsze razem, niezależnie od znaczenia. Nie będzie już wyjątków dopuszczających świadome rozdzielenie.

5. Nazwiskowe przymiotniki pisane małą literą

Zasada dotyczy form takich jak szekspirowski, chopinowski – piszemy je małą literą. Wyjątkiem są przymiotniki od imion zakończone na -owy, -in, -ów (np. Jakubowe dzieci), gdzie obie formy są akceptowane.

6. Przedrostek pół- zawsze razem z wyrazem

Z wyjątkiem sytuacji, gdy opisujemy osoby o podwójnym pochodzeniu (np. pół-Polka, pół-Włoszka), przedrostek pół- piszemy łącznie: półżartem, półprawda, półmrok.

7. Trzy dopuszczalne sposoby pisania wyrażeń dźwiękonaśladowczych i powtórzeń

Frazy takie jak bij zabij, tuż tuż można zapisać:

• z łącznikiem (np. bij-zabij)

• z przecinkiem (np. bij, zabij)

• rozdzielnie (np. bij zabij)

Wybór formy zależy od autora.

8. Nazwy własne – wszystkie człony z dużej litery

Nazwy miejsc, nagród czy obiektów miejskich będą zapisywane z wielkiej litery w każdej części. Przykłady: Kometa Halleya, Plac Zbawiciela, Nagroda Nobla. Wyjątek: ulica, która pozostaje pisana małą literą (ulica Mickiewicza).

9. Super-, eko-, wege- nie zawsze razem

Choć regułą pozostaje pisownia łączna, dopuszcza się rozłączność, jeśli cząstka może być samodzielnym wyrazem. Przykłady:

• superpomysł lub super pomysł

• ekożywność lub eko żywność

To zależy od kontekstu i intencji piszącego.

10. Niby- i quasi- zawsze łącznie (chyba że z wielką literą)

Od teraz zapisujemy: nibynóżki, quasinauka, nibyartysta. Z łącznikiem tylko, gdy kolejny człon jest pisany wielką literą, np. niby-Polak.

11. „Nie” w stopniu wyższym i najwyższym – zawsze razem

Przestajemy analizować znaczenie – piszemy łącznie: niemilszy, nienajlepszy, nienajprzyjemniej.

Dlaczego wprowadzono zmiany?

Rada Języka Polskiego tłumaczy, że wiele dotychczasowych zasad było nielogicznych, trudnych do zapamiętania i wymagało drobiazgowej analizy semantycznej, co nie sprzyjało poprawnemu pisaniu. Celem reformy jest:

• uproszczenie i ujednolicenie zasad pisowni

• eliminacja wyjątków

• zmniejszenie liczby błędów ortograficznych

• ułatwienie życia użytkownikom języka polskiego

Nowe reguły mają sprawić, że skupimy się na przekazie treści, a nie na stresującym zastanawianiu się, „czy to pisze się razem czy osobno”.

Źródło zdjęcia: Canva