Fala upałów 2026. Kiedy można przerwać pracę i co musi zapewnić pracodawca?
Do Polski zbliża się fala ekstremalnych upałów, a w wielu miejscach temperatura może przekroczyć 35, a nawet zbliżyć się do 40 stopni Celsjusza. Warto pamiętać, że w takich warunkach obowiązują przepisy, które nakładają na pracodawców konkretne obowiązki wobec pracowników. Za ich nieprzestrzeganie grożą wysokie kary finansowe.
Najgorętsze dni dopiero przed nami
Polska wkracza w okres wyjątkowo gorącej pogody. Już w najbliższych dniach temperatura będzie regularnie przekraczać 30 stopni Celsjusza, a miejscami zbliży się nawet do 38–41 stopni. Największy skwar prognozowany jest na weekend, kiedy niemal w całym kraju dominować będzie słoneczna aura. Jedynie lokalnie mogą pojawić się burze z silnym wiatrem i gradem, które nie przyniosą jednak długotrwałego ochłodzenia.
Tak wysokie temperatury oznaczają nie tylko dyskomfort, ale także zagrożenie dla zdrowia. W szczególnie trudnej sytuacji znajdą się osoby pracujące na otwartej przestrzeni oraz w nagrzanych halach i magazynach.
Co pracodawca musi zapewnić podczas upałów?
Obowiązujące przepisy nakładają na pracodawców szereg obowiązków związanych z ochroną pracowników przed wysoką temperaturą. Przede wszystkim muszą oni zadbać o bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
Jednym z podstawowych obowiązków jest zapewnienie bezpłatnych napojów. Przysługują one osobom pracującym na zewnątrz, gdy temperatura przekroczy 25 stopni Celsjusza, oraz pracownikom wykonującym obowiązki w pomieszczeniach, jeśli temperatura przekracza 28 stopni. Obowiązek ten dotyczy również sytuacji, gdy wskaźnik obciążenia cieplnego WBGT przekracza 25 stopni.
Napoje powinny być dostosowane do warunków pracy oraz potrzeb pracowników.
Klimatyzacja, przerwy i ochrona przed słońcem
W czasie upałów pracodawca powinien ograniczać skutki wysokiej temperatury. Może to oznaczać zapewnienie klimatyzowanych pomieszczeń do odpoczynku, dodatkowych przerw czy odpowiedniego zacienienia stanowisk pracy.
Pracownicy wykonujący obowiązki na świeżym powietrzu powinni otrzymać również odpowiednią odzież ochronną oraz nakrycia głowy, które zmniejszą ryzyko przegrzania organizmu.
Jeżeli temperatura w pomieszczeniach stale przekracza 30 stopni z powodu procesów technologicznych, pracodawca ma obowiązek zapewnić klimatyzowane miejsce do odpoczynku. Z kolei kabiny operatorów żurawi nie mogą nagrzewać się powyżej 28 stopni.
Czy można wcześniej wyjść z pracy?
Pracodawca może zdecydować o skróceniu dnia pracy lub wprowadzeniu dodatkowych przerw. Taka decyzja należy jednak wyłącznie do niego. Co ważne, wcześniejsze zakończenie pracy z powodu upału nie może oznaczać obniżenia wynagrodzenia pracownika.
Kiedy pracownik może odmówić wykonywania obowiązków?
Prawo przewiduje również sytuacje, w których pracownik może powstrzymać się od wykonywania pracy. Jest to możliwe wtedy, gdy warunki nie spełniają wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia.
W takiej sytuacji należy niezwłocznie poinformować o tym przełożonego. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Za złamanie przepisów grożą wysokie kary
Niedopełnienie obowiązków związanych z bezpieczeństwem pracowników podczas upałów może być kosztowne. Za brak zapewnienia wymaganych napojów pracodawcy grozi kara grzywny w wysokości od 1 tysiąca do nawet 30 tysięcy złotych.
Szczególną ochroną objęci są również pracownicy młodociani. Przepisy zabraniają ich zatrudniania w pomieszczeniach, gdzie temperatura przekracza 30 stopni Celsjusza przy wilgotności powietrza wynoszącej co najmniej 65 procent.
Przy prognozowanych na najbliższe dni ekstremalnych upałach znajomość tych zasad może mieć kluczowe znaczenie zarówno dla pracowników, jak i pracodawców.
źródło zdjęć: Canva
