Kolejna rewolucja dla uczniów od 1 września!
Zmiany w szkolnych stołówkach zaczynają obowiązywać 1 września. Potrawy mięsne trafią na obiad najwyżej dwa razy w tygodniu, raz w tygodniu obowiązkowa będzie ryba, a jeden obiad powstanie ze strączków bez produktów odzwierzęcych. Kawa jednak zostaje.
Nowe menu w szkolnych stołówkach układa się według tak zwanej diety planetarnej. Więcej warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych i produktów pełnoziarnistych, mniej czerwonego mięsa oraz przetworów. Resort zdrowia tłumaczy zmianę walką z otyłością i chorobami dietozależnymi. Chodzi też o nawyki.
Zmiany w szkolnych stołówkach wynikają z rozporządzenia ministra zdrowia
Rozporządzenie ministra zdrowia z 16 lutego 2026 roku trafiło do Dziennika Ustaw 20 lutego pod pozycją 197. Zastąpiło przepisy z 26 lipca 2016 roku i obowiązuje od 1 września. W uzasadnieniu resort napisał wprost, dlaczego bierze na warsztat akurat szkolne kuchnie.
dzieci to grupa szczególnie wrażliwa na skutki nieprawidłowego żywienia
– napisano w uzasadnieniu.
Mięso dwa razy w tygodniu i obowiązkowa ryba
Tygodniowy jadłospis obiadowy w szkolnych stołówkach dostał stały układ. Potrawy mięsne mogą pojawić się najwyżej dwa razy w tygodniu i musi to być świeże mięso, a nie przetwory. Raz w tygodniu na talerzu ma wylądować ryba. Kolejny obiad powstaje na bazie nasion roślin strączkowych, całkowicie bez produktów odzwierzęcych.
Za strączki przepisy uznają fasolę, soczewicę, groch, ciecierzycę, bób oraz soję. Fasolka szparagowa i zielony groszek tego warunku nie spełniają. W obiedzie dwudaniowym wystarczy, że kryterium spełnia jedno danie. Może to być zupa albo drugie danie.
W dni z mięsem oraz rybą kuchnia musi mieć gotową potrawę roślinną dla dzieci, które nie jedzą produktów odzwierzęcych. Alternatywa roślinna przestaje być dobrą wolą kucharek w szkolnych stołówkach. Staje się obowiązkiem placówki.
Warzywa lub owoce mają być składnikiem każdego posiłku, przy czym warzyw ma być więcej niż owoców. Zupy co najmniej dwa razy w tygodniu powstają wyłącznie na wywarach warzywnych. Tyle samo razy w tygodniu wolno podać potrawy smażone. Do smażenia dopuszczono wyłącznie rafinowaną oliwę z oliwek oraz olej rzepakowy.
Mleko i produkty mleczne wolno zastąpić napojami roślinnymi wzbogaconymi w wapń oraz witaminę B12. Podstawowym napojem jest woda. Limit cukru w napojach przyrządzanych na miejscu spadł do 5 gramów na 250 mililitrów, wcześniej dopuszczano 10 gramów. Słodziki są zakazane.
Szkolne sklepiki z zamkniętą listą produktów
Sklepiki, bufety oraz automaty obejmuje zamknięty katalog grup produktów. Wpisano do niego pieczywo, kanapki, sałatki, mleko i produkty mleczne, napoje roślinne wzbogacone w wapń, produkty zbożowe, warzywa, owoce, orzechy, soki bez dodatku cukrów oraz wodę. Poza tę listę nie da się wyjść.
Z przepisów zniknęła kategoria, która pozwalała sprzedawać w szkole produkty spoza katalogu. Została za to gorzka czekolada o wysokiej zawartości kakao. Kawa wbrew wcześniejszym zapowiedziom też ocalała, a resort powołał się na opinię Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego oraz uwagi rodziców. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało jednak kolejne podejście do jej zakazu.
Ile energii ma dawać szkolny obiad
Rozporządzenie opisuje również wartość energetyczną posiłków. W przedszkolu całodzienne wyżywienie ma pokrywać od 70 do 75 procent dziennego zapotrzebowania dziecka, liczone jako średnia z dziesięciu dni. Szkolny obiad jednodaniowy ma dawać 20 procent całodziennego zapotrzebowania, a dwudaniowy 30 procent.
Wymagania obejmują przedszkola, szkoły podstawowe oraz ponadpodstawowe. Nie ma znaczenia, kto gotuje. Firmy dowożące catering muszą spełniać te same warunki co kuchnie w szkolnych stołówkach.
Przypomnijmy, że poprzednie przepisy pozwalały sprzedawać uczniom także produkty spoza wykazu, bo katalog miał otwartą furtkę. Resort zdrowia od lat wskazuje nadwagę i otyłość dzieci jako powód zmian. Teraz idzie o krok dalej. Bezpłatne jadłospisy oraz przepisy dla szkolnych kuchni udostępnia Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.
Źródło zdjęcia: Canva
