Duże zmiany dla spadkobierców! Odziedziczenie mieszkania będzie prostsze

Księga wieczysta po spadku nie musi już oznaczać osobnej batalii w sądzie. Od 17 marca 2026 roku wniosek o wpis nowego właściciela może złożyć notariusz i to jeszcze podczas tej samej wizyty w kancelarii. Spadkobierca musi tylko o to poprosić. Jest jednak kilka szczegółów, o których trzeba pamiętać.

Księga wieczysta po spadku bez osobnego wniosku do sądu

Zmiany wprowadziła ustawa z 21 listopada 2025 roku o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Nowe przepisy obowiązują od 17 marca 2026 roku. Dotyczą osób, które dziedziczą mieszkanie, dom albo działkę.

Do tej pory akt poświadczenia dziedziczenia nie zamykał sprawy. Notariusz zawiadamiał sąd o dokonanej czynności, a w księdze wieczystej pojawiała się wzmianka. Potem spadkobierca musiał sam złożyć kolejny wniosek, żeby zostać wpisanym jako właściciel. Formalności się ciągnęły.

Teraz wygląda to inaczej. Po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz przygotowuje protokół z żądaniem wpisu do księgi wieczystej. Wniosek wysyła elektronicznie do sądu najpóźniej w dniu sporządzenia protokołu.

Z takiej możliwości skorzysta spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny. Notariusz działa wyłącznie na ich wniosek. Nikt nie zrobi tego z urzędu.

Ile kosztuje wpis do księgi wieczystej przez notariusza

Rozwiązanie obejmuje własność nieruchomości, użytkowanie wieczyste oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, o ile prowadzona jest dla nich księga wieczysta. Notariusz ma też obowiązek ustalić, czy w skład spadku wchodzą takie prawa do nieruchomości w Polsce.

Usługa nie jest darmowa. Jak podaje serwis Prawo.pl, za sporządzenie protokołu notariusz pobiera 200 zł netto, a za złożenie wniosku kolejne 200 zł netto. Razem z VAT i wypisami wychodzi około 500 zł. Do tego dochodzi opłata sądowa w wysokości 150 zł.

Do kancelarii trzeba zabrać dowód osobisty, wypis aktu poświadczenia dziedziczenia i numery ksiąg wieczystych. Czasem potrzebny jest też akt małżeństwa. Tak bywa, gdy zmarły figurował w księdze pod innym nazwiskiem.

Co ważne, z nowej procedury mogą skorzystać także osoby, które dostały akt poświadczenia dziedziczenia przed 17 marca 2026 roku. Wystarczy, że nie złożyły jeszcze wniosku o aktualizację księgi. Nikt nie musi też korzystać z pomocy notariusza. Wniosek do sądu nadal można złożyć samodzielnie.

Spadkobiercy nadal muszą pilnować terminów w urzędzie skarbowym

Aktualny wpis ma znaczenie praktyczne. Bez niego trudno sprzedać odziedziczone mieszkanie albo ustanowić hipotekę pod kredyt. Z księgi korzystają też kupujący i banki, bo sprawdzają w niej, do kogo należy nieruchomość.

Zwłoka może się zemścić. Według informacji przekazanych serwisowi Prawo.pl spadkobiercy, który nie złoży wniosku w terminie, grozi grzywna od 500 do 10 000 zł.

Przypomnijmy, że od sierpnia 2025 roku w określonych sytuacjach nie trzeba przedstawiać zaświadczenia z urzędu skarbowego przy sprzedaży lub obciążaniu majątku otrzymanego od najbliższej rodziny. Zwolnienie nie dotyczy jednak wszystkich spadków i darowizn.

Obowiązki wobec skarbówki nie zniknęły. Osoby korzystające ze zwolnienia podatkowego muszą w terminie zgłosić nabycie majątku. Przy darowiznach od najbliższej rodziny jest na to zasadniczo sześć miesięcy. Przy dziedziczeniu termin liczy się od formalnego potwierdzenia nabycia spadku.

Źródło zdjęcia: Canva