Tyle wynosi renta alkoholowa po waloryzacji!
Renta alkoholowa to potoczna nazwa, której próżno szukać w ustawie. ZUS wypłaca jednak takie świadczenia osobom, które przez skutki picia nie mogą już pracować. Od 1 marca 2026 roku minimum to 1978,49 zł brutto. Samo uzależnienie nie wystarczy.
Czym właściwie jest renta alkoholowa
W praktyce chodzi o zwykłą rentę z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z artykułem 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS niezdolna do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo straciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu.
Przepisy nie wykluczają osób z problemem alkoholowym. Liczy się choroba, nie nałóg. Rzecznik ZUS Wojciech Dąbrówka tłumaczył, że w orzecznictwie lekarskim pojęcie renty alkoholowej w ogóle nie funkcjonuje. Podstawą mogą być dopiero powikłania uzależnienia, które poważnie ograniczają zdolność do pracy.
Wśród takich schorzeń wymienia się marskość wątroby, zapalenie trzustki i choroby serca. Na liście są też nowotwory oraz zaburzenia psychiczne, na przykład zespół Otella. To zazwyczaj efekt wielu lat picia.
Skala jest niewielka, bo według danych ZUS w 2021 roku świadczenie z powodu choroby alkoholowej pobierało 3,4 tysiąca osób, w 2022 roku 3 tysiące, a w 2023 roku 2,7 tysiąca. Wypłaty mimo to rosły. W 2022 roku wyniosły 53,1 mln zł, rok później już 56,1 mln zł.
Cztery warunki, od których zależy renta alkoholowa
Pierwszym jest orzeczenie lekarza orzecznika o częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy. Bez niego wniosek nie ma szans. Drugi i trzeci warunek dotyczą czasu, bo niezdolność musi powstać w okresie składkowym lub nieskładkowym albo najpóźniej 18 miesięcy po jego zakończeniu.
Czwarty to staż ubezpieczeniowy, zależny od wieku, w którym pojawiła się niezdolność do pracy. Przed 20 rokiem życia wystarczy rok. Między 20 a 22 rokiem potrzebne są dwa lata, między 22 a 25 trzy, a między 25 a 30 cztery. Po trzydziestce wymagane jest pięć lat w ostatniej dekadzie. To bariera dla wielu chorych.
Wniosek składa się na formularzu ERN, osobiście w placówce ZUS lub przez PUE ZUS. Dołącza się zaświadczenie OL-9 od lekarza prowadzącego, wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku. Potrzebne są też wypisy ze szpitala, wyniki badań i historia leczenia.
Dokumentacja sprzed ponad sześciu miesięcy może zostać uznana za nieaktualną. Odmowy często wynikają właśnie z tego. Zdarza się też, że ZUS nie widzi związku między konkretną chorobą a utratą zdolności do pracy albo leczenie nie było ciągłe. Na odwołanie do sądu pracy przez oddział ZUS jest 30 dni.
Tyle wynosi renta alkoholowa po waloryzacji
Od 1 marca 2026 roku najniższa renta przy całkowitej niezdolności do pracy wynosi 1978,49 zł brutto. Przy częściowej to 1483,87 zł brutto. Stawki obowiązują do końca lutego 2027 roku.
Na rękę wychodzi mniej, bo po potrąceniu składki zdrowotnej i zaliczki na podatek to około 1783,16 zł przy niezdolności całkowitej i 1337,37 zł przy częściowej. Przy dłuższym stażu i wyższych składkach przelew bywa wyższy.
Renta jest zwykle przyznawana na czas określony, a po kilku latach ZUS może ponownie skierować chorego na komisję. Dorabianie też ma granice, bo zarobki powyżej 70 procent przeciętnego wynagrodzenia zmniejszają świadczenie, a powyżej 130 procent ZUS je zawiesza. Nie można też pobierać jednocześnie renty i emerytury.
Przypomnijmy, że na początku października 2026 roku Sejm uchwalił ustawę o nocnej prohibicji. Sklepy i stacje paliw nie sprzedadzą alkoholu na wynos między 22:00 a 6:00, ale restauracji, barów, hoteli i lotnisk zakaz nie obejmie. Ustawa zakazuje też promocji, w tym akcji typu „6+6 gratis”.
Kilka dni później PiS wziął na celownik małpki. Wiceprezes partii Mariusz Błaszczak argumentował:
Tzw. małpki to realny problem społeczny. Małe opakowanie oznacza niską jednorazową cenę, łatwo je kupić, ukryć i szybko wypić. Eksperci podczas prac Komisji Zdrowia zwracali uwagę, że wielkość opakowania ma znaczenie dla dostępności alkoholu. Państwo nie powinno ułatwiać sprzedaży wysokoprocentowego alkoholu w formacie stworzonym do szybkiej konsumpcji
Partia chce zakazu od konkretnego procentu.
Źródło zdjęcia: Canva
