
Opieka nad chorym rodzicem to dla wielu rodzin wolne w pracy, dodatkowe wydatki i nerwowe szukanie pomocy. ZUS przewiduje na taką sytuację dwa zupełnie różne rozwiązania. Jedno z nich daje nawet 4353 zł miesięcznie i nie zależy od dochodu. Jest jednak termin, którego nie można przegapić.
Zasiłek opiekuńczy wystarczy tylko na kilka dni
Pierwsza możliwość to zasiłek opiekuńczy, po który może sięgnąć pracujące dorosłe dziecko, które musi na pewien czas przerwać pracę, żeby osobiście zająć się chorym rodzicem.
Wypłata wynosi 80 procent podstawy wymiaru zasiłku, a nie 80 procent pensji na rękę, bo kwotę liczy się według zasad obowiązujących w ubezpieczeniu chorobowym.
Warunków jest kilka. Opiekun musi podlegać ubezpieczeniu chorobowemu, a stan zdrowia rodzica musi wymagać osobistej opieki. W czasie opieki obie osoby powinny pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym. Co do zasady nie może też być nikogo innego z rodziny, kto mógłby przejąć obowiązki.
Mieszkać razem na stałe nie trzeba, wystarczy, że wspólne gospodarstwo istnieje w okresie, za który przyznawany jest zasiłek.
Największy problem to limit. Na chorego dorosłego członka rodziny zasiłek przysługuje maksymalnie przez 14 dni w roku kalendarzowym. Ta pula obejmuje łącznie dorosłych członków rodziny i dzieci powyżej 14. roku życia, a wykorzystane dni wliczają się też do ogólnego limitu 60 dni w roku.
Kto wykorzysta 9 dni na mamę, na tatę ma już tylko 5. Tyle.
Samo e-zwolnienie od lekarza nie uruchamia wypłaty. Trzeba jeszcze wypełnić wniosek Z-15B, czyli formularz o zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny innym niż dziecko. Pracownik przekazuje go pracodawcy, a osoba prowadząca własną firmę składa go w ZUS.
Przy długiej opiece nad chorym rodzicem liczy się świadczenie wspierające
Kilkanaście dni pomaga w nagłej sytuacji, ale nie rozwiązuje problemu, gdy senior potrzebuje stałego wsparcia przez wiele miesięcy.
Tu wchodzi świadczenie wspierające. Pieniądze nie trafiają do dziecka jako wynagrodzenie za opiekę. Dostaje je pełnoletnia osoba z niepełnosprawnością. To rodzic decyduje, czy wyda je na opiekunkę, rehabilitację, transport czy dostosowanie mieszkania.
Od 1 stycznia 2026 roku zakończyło się etapowe wprowadzanie świadczenia. Wystarczy teraz co najmniej 70 punktów w ocenie poziomu potrzeby wsparcia.
Od 1 marca 2026 roku renta socjalna wynosi 1978,49 zł, a świadczenie wspierające to od 40 do 220 procent tej kwoty. W praktyce oznacza to od 792 zł do 4353 zł miesięcznie.
Najwyższa stawka przysługuje przy wyniku od 95 do 100 punktów. Rocznie daje to 52 236 zł, o ile prawo do świadczenia trwa przez całe 12 miesięcy.
Nie ma kryterium dochodowego. Świadczenie można łączyć z emeryturą, rentą albo pracą, jest też zwolnione z podatku dochodowego i nie podlega zajęciu komorniczemu.
Niestety, może wpłynąć na niektóre świadczenia, które opiekun pobiera na dotychczasowych zasadach. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić sytuację całej rodziny.
Bez decyzji WZON nie ma pieniędzy z ZUS
Najpierw trzeba zdobyć punkty. Rodzic składa wniosek do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który ocenia, jak radzi sobie z codziennymi czynnościami. Chodzi między innymi o poruszanie się, komunikowanie, dbanie o siebie i organizowanie dnia.
Zespół przyznaje od 0 do 100 punktów i dopiero po ostatecznej decyzji można wystąpić do ZUS o wypłatę. Wniosek wysłany wcześniej nie zostanie rozpatrzony.
Do ZUS wniosek składa się wyłącznie elektronicznie, przez eZUS, portal Emp@tia albo bankowość elektroniczną. Wystarczy numer decyzji WZON i konto w polskim banku. Rodzica może też wyręczyć osoba odpowiednio umocowana.
Przypomnijmy, że kluczowy jest termin. Na złożenie wniosku w ZUS są 3 miesiące od dnia, w którym decyzja WZON stała się ostateczna. Wtedy pieniądze mogą zostać wypłacone od dnia, od którego ustalono uprawniający poziom potrzeby wsparcia.
Spóźnienie kosztuje. Przy późniejszym wniosku świadczenie co do zasady przysługuje dopiero od miesiąca jego złożenia, więc kilka miesięcy zwłoki może oznaczać utratę części pieniędzy.
Najwyższej kwoty nie dostanie każdy. O wszystkim decydują dokumenty i indywidualna ocena.
Źródło zdjęcia: Canva






