Zasiłek pogrzebowy w 2027 roku po nowemu. ZUS zmienia sposób składania wniosków

Zasiłek pogrzebowy w 2027 roku wciąż wyniesie 7000 zł, ale zmieni się droga do pieniędzy. Od 1 stycznia zakłady pogrzebowe mają składać wnioski przez specjalny system ZUS. Rodziny, które chowają bliskich, czeka mniej formalności. To nie koniec zmian.

Zasiłek pogrzebowy w 2027 roku trafi do systemu online

Nowa zasada wynika z rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 29 grudnia 2025 roku. Jego paragraf 16b, który wchodzi w życie 1 stycznia 2027 roku, przewiduje, że zakład pogrzebowy zgłosi wniosek o zasiłek przez własny profil informacyjny w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.

Dziś wygląda to inaczej. Zakład może złożyć wniosek w imieniu rodziny, ale dokument z podpisem osoby uprawnionej nadal trafia do ZUS w wersji papierowej. Pocztą albo osobiście w placówce.

ZUS zapewnia, że przesyłanie wniosków z profilu zakładu ma być jak najprostsze, a ponieważ wciąż trwają zaawansowane prace analityczne, wyjaśnienia mają pojawić się na stronie zakładu. Na razie system nie działa.

O zmianach rozmawiano na majowym posiedzeniu sejmowej podkomisji stałej do spraw zabezpieczenia społecznego. Byli na nim przedstawiciele resortu rodziny i ZUS. Dariusz Rutkiewicz z Instytutu Branży Pogrzebowej i Cmentarnej zwrócił uwagę, że formularz Z-12 nie ma wszystkich potrzebnych rubryk. ZUS zapowiedział analizę tych uwag przed kolejnymi zmianami.

Ile wynosi zasiłek pogrzebowy i kiedy wzrośnie

Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie wynosi 7000 zł. Wcześniej przez lata stało na poziomie 4000 zł. Tymczasem, jak podaje portal INNPoland, skromny pogrzeb kosztuje już około 10 tysięcy złotych.

Do ustawy trafił też mechanizm waloryzacji. Kwota rośnie od 1 marca, ale tylko wtedy, gdy średnioroczna inflacja z poprzedniego roku przekroczy 5 procent. Nową stawkę zaokrągla się w górę do pełnych złotych, a Prezes ZUS ogłasza ją w „Monitorze Polskim” co najmniej 7 dni przed terminem waloryzacji.

Czy kwota wzrośnie w marcu 2027 roku? Rozstrzygnie o tym wskaźnik inflacji za cały 2026 rok. Nie ma sensu zwlekać z wnioskiem w oczekiwaniu na podwyżkę. Zasiłek przysługuje bowiem w kwocie obowiązującej w dniu śmierci.

Szybsza jest też wypłata. Ustawowy termin skrócono z 30 do 14 dni. Urszula Juszczak, dyrektorka Departamentu Zasiłków w ZUS, mówiła posłom, że średnio rodziny czekają dziś około 9 dni.

Dokumentów jest mniej, bo część danych ZUS pobiera prosto z Urzędu Stanu Cywilnego. Przepisy wprost pozwalają też zakładom pogrzebowym załatwiać formalności, choć wcześniej mogły to robić wyłącznie na podstawie upoważnienia otrzymanego od rodziny zmarłego.

Wypłatę można podzielić. Część pieniędzy trafia wtedy do zakładu pogrzebowego, a reszta do osoby, która organizuje pochówek. Wniosek trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Potem prawo do zasiłku wygasa.

Gdy zasiłek nie wystarcza, zostaje pomoc społeczna

Wypłata z ZUS nie zamyka drogi do zasiłku celowego na pokrycie kosztów pogrzebu. Można się o niego ubiegać, gdy zmarłemu zasiłek pogrzebowy w ogóle nie przysługuje albo gdy koszty pochówku okazują się wyjątkowo wysokie, na przykład z powodu konieczności sprowadzenia ciała z zagranicy.

Taką pomoc może dostać nawet ten, kto zasiłek z ZUS już otrzymał. Kryterium dochodowego tu nie ma.

Przypomnijmy, że koszty nie kończą się na pogrzebie. Prawo do miejsca na cmentarzu opłaca się zwykle na 20 lat. Potem trzeba zapłacić ponownie, inaczej grób może trafić do likwidacji.

Branża pogrzebowa apelowała na posiedzeniu o nowe przepisy o cmentarzach. Obecna ustawa pochodzi z 1959 roku. Odpowiada za nią MSWiA i to tam podkomisja ma skierować pytania o możliwe zmiany.

Źródło zdjęcia: Canva