
Wpływ czytania na mózg jest większy, niż sądzi wielu dorosłych. Jak podaje Radio ZET, powołując się na Forbes, osoby regularnie sięgające po książki osiągają najwyższe wyniki w testach IQ. Nie chodzi przy tym o klasykę. Liczy się coś innego.
Wiele osób przestaje czytać zaraz po szkole. Praca, dom i rodzina zabierają czas, a skończenie książki wymaga więcej skupienia niż obejrzenie filmu. Tymczasem rezygnacja z lektury może mieć konsekwencje, których na początku nikt nie zauważa.
Wpływ czytania na mózg mocniejszy niż szachy
Jak wynika z materiału Radia ZET, gra w szachy i rozwiązywanie łamigłówek też trenują mózg. Robią to jednak tylko w określonym obszarze. Książki działają w wielu kierunkach naraz.
Czytelnik poszerza słownictwo i wiedzę o świecie, a przy okazji uczy się radzić sobie z problemami. Po drodze trafia na nowe myśli i idee, które zmieniają sposób odbierania rzeczywistości.
Co ciekawe, wcale nie trzeba sięgać po wybitne dzieła. Wystarczy 30 minut dziennie z książką, która nas interesuje i sprawia przyjemność.
Dwa rodzaje inteligencji i jeden wspólny mianownik
Psycholodzy wyróżniają inteligencję płynną oraz skrystalizowaną. Pierwsza odpowiada za radzenie sobie z nowymi zadaniami i osiąga szczyt w młodości. Druga opiera się na zdobytej wiedzy i doświadczeniu.
Tę drugą można rozwijać przez całe życie. Jednym z najlepszych sposobów jest właśnie regularna lektura. Wiek nie stanowi tu przeszkody.
U najbardziej inteligentnych czytelników badacze zauważają jeszcze jedną cechę. To wysoka potrzeba poznawcza, czyli przyjemność czerpana z wysiłku intelektualnego. Dla takich osób zdobywanie wiedzy przestaje być przykrym obowiązkiem. Nauka w dorosłości przychodzi im łatwiej.
Według badaczy większe znaczenie od rangi lektury ma objętość i różnorodność tego, co czytamy. Kanon lektur obowiązkowych nie jest więc warunkiem. Papierowe książki wydają się działać najlepiej, ale ebooki i audiobooki również wspierają rozwój intelektualny.
Badania pokazują, że czytelnicy żyją dłużej
Korzyści nie kończą się na wynikach testów. W styczniu 2026 roku National Geographic opisał badanie Yale School of Public Health, w którym przez 12 lat obserwowano 3635 dorosłych w wieku 50 lat i więcej.
Osoby regularnie czytające książki żyły średnio o 23 miesiące dłużej niż ci, którzy nie czytali. Wynik utrzymał się po uwzględnieniu wykształcenia, dochodów, stanu zdrowia, depresji i sprawności poznawczej. To spora różnica.
Opisano tam także badanie opublikowane w 2020 roku w „JAMA Neurology”. Czytanie i pisanie przez całe życie wiązało się z wolniejszym spadkiem pamięci. Dotyczyło to nawet osób, u których w mózgu widać było oznaki choroby Alzheimera.
W 2022 roku zespół Elizabeth Stine-Morrow z University of Illinois sprawdził starszych dorosłych. Część przez osiem tygodni czytała powieści, a reszta rozwiązywała łamigłówki słowne. Grupa czytająca bardziej poprawiła pamięć roboczą i długotrwałą.
Przypomnijmy, że według ekspertów cytowanych przez National Geographic już od 10 do 30 minut czytania dziennie przynosi z czasem wymierne korzyści. Nie potrzeba rewolucji. Wystarczy nawyk.
Źródło zdjęcia: Canva






