Tak czytanie książek wpływa na inteligencję. Wyniki badań dają do myślenia

Tak czytanie książek wpływa na inteligencję. Wyniki badań dają do myślenia

Wpływ czytania na mózg jest większy, niż sądzi wielu dorosłych. Jak podaje Radio ZET, powołując się na Forbes, osoby regularnie sięgające po książki osiągają najwyższe wyniki w testach IQ. Nie chodzi przy tym o klasykę. Liczy się coś innego.

Wiele osób przestaje czytać zaraz po szkole. Praca, dom i rodzina zabierają czas, a skończenie książki wymaga więcej skupienia niż obejrzenie filmu. Tymczasem rezygnacja z lektury może mieć konsekwencje, których na początku nikt nie zauważa.

Wpływ czytania na mózg mocniejszy niż szachy

Jak wynika z materiału Radia ZET, gra w szachy i rozwiązywanie łamigłówek też trenują mózg. Robią to jednak tylko w określonym obszarze. Książki działają w wielu kierunkach naraz.

Czytelnik poszerza słownictwo i wiedzę o świecie, a przy okazji uczy się radzić sobie z problemami. Po drodze trafia na nowe myśli i idee, które zmieniają sposób odbierania rzeczywistości.

Co ciekawe, wcale nie trzeba sięgać po wybitne dzieła. Wystarczy 30 minut dziennie z książką, która nas interesuje i sprawia przyjemność.

Dwa rodzaje inteligencji i jeden wspólny mianownik

Psycholodzy wyróżniają inteligencję płynną oraz skrystalizowaną. Pierwsza odpowiada za radzenie sobie z nowymi zadaniami i osiąga szczyt w młodości. Druga opiera się na zdobytej wiedzy i doświadczeniu.

Tę drugą można rozwijać przez całe życie. Jednym z najlepszych sposobów jest właśnie regularna lektura. Wiek nie stanowi tu przeszkody.

U najbardziej inteligentnych czytelników badacze zauważają jeszcze jedną cechę. To wysoka potrzeba poznawcza, czyli przyjemność czerpana z wysiłku intelektualnego. Dla takich osób zdobywanie wiedzy przestaje być przykrym obowiązkiem. Nauka w dorosłości przychodzi im łatwiej.

Według badaczy większe znaczenie od rangi lektury ma objętość i różnorodność tego, co czytamy. Kanon lektur obowiązkowych nie jest więc warunkiem. Papierowe książki wydają się działać najlepiej, ale ebooki i audiobooki również wspierają rozwój intelektualny.

Badania pokazują, że czytelnicy żyją dłużej

Korzyści nie kończą się na wynikach testów. W styczniu 2026 roku National Geographic opisał badanie Yale School of Public Health, w którym przez 12 lat obserwowano 3635 dorosłych w wieku 50 lat i więcej.

Osoby regularnie czytające książki żyły średnio o 23 miesiące dłużej niż ci, którzy nie czytali. Wynik utrzymał się po uwzględnieniu wykształcenia, dochodów, stanu zdrowia, depresji i sprawności poznawczej. To spora różnica.

Opisano tam także badanie opublikowane w 2020 roku w „JAMA Neurology”. Czytanie i pisanie przez całe życie wiązało się z wolniejszym spadkiem pamięci. Dotyczyło to nawet osób, u których w mózgu widać było oznaki choroby Alzheimera.

W 2022 roku zespół Elizabeth Stine-Morrow z University of Illinois sprawdził starszych dorosłych. Część przez osiem tygodni czytała powieści, a reszta rozwiązywała łamigłówki słowne. Grupa czytająca bardziej poprawiła pamięć roboczą i długotrwałą.

Przypomnijmy, że według ekspertów cytowanych przez National Geographic już od 10 do 30 minut czytania dziennie przynosi z czasem wymierne korzyści. Nie potrzeba rewolucji. Wystarczy nawyk.

Źródło zdjęcia: Canva