Krótkie małżeństwo nie przekreśla renty rodzinnej. ZUS sprawdza jednak jeden szczegół

Krótkie małżeństwo nie przekreśla renty rodzinnej. ZUS sprawdza jednak jeden szczegół

Renta rodzinna dla wdowy nie zależy od tego, ile lat trwało małżeństwo. Przepisy nie wyznaczają żadnego minimalnego stażu. Liczy się co innego. ZUS może jednak przyjrzeć się sprawie bliżej.

Renta rodzinna dla wdowy bez wymogu stażu małżeńskiego

Zasady przyznawania renty rodzinnej opisuje ustawa z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. O długości małżeństwa nie ma w niej ani słowa. Wniosek jest prosty.

Czas trwania związku nie wpływa na prawo do świadczenia. Kluczowe jest, by małżeństwo było ważne i nierozwiązane w dniu śmierci współmałżonka, a między małżonkami istniała wspólność.

Jest jeden wyjątek. Gdy ślub odbył się na przykład na łożu śmierci, ZUS może sprawdzić, czy małżeństwo nie było fikcyjne. Chodzi o sytuacje, w których związek zawarto wyłącznie po to, żeby uzyskać świadczenie. Sam krótki staż nie jest jednak podstawą do odmowy.

Wdowa musi spełnić konkretne warunki

Najpierw liczy się sytuacja zmarłego. W chwili śmierci musiał mieć ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Wystarczy też, że spełniał warunki do jednego z tych świadczeń.

Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeśli w chwili śmierci męża skończyła 50 lat lub była niezdolna do pracy. Drugą drogą jest wychowywanie dziecka, wnuka lub rodzeństwa uprawnionego do renty po zmarłym. Taki podopieczny nie może mieć skończonych 16 lat, a jeśli się uczy, 18 lat. Liczy się też opieka nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji.

Przepisy dają jeszcze trochę czasu. Wiek 50 lat lub niezdolność do pracy mogą pojawić się później. Muszą jednak nastąpić najpóźniej w ciągu 5 lat od śmierci męża albo od zakończenia wychowywania dzieci.

Inaczej jest po rozwodzie albo przy braku wspólności małżeńskiej. Taka osoba dostanie rentę tylko wtedy, gdy w dniu śmierci męża miała prawo do alimentów od niego ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

Jak podaje Interia, osoba bez źródeł utrzymania, która nie spełnia tych warunków, może liczyć na okresową rentę rodzinną. Przysługuje ona przez rok od śmierci małżonka. Przy szkoleniu zawodowym dającym nowe kwalifikacje okres ten wydłuża się maksymalnie do dwóch lat.

Ile wynosi renta rodzinna po mężu

Wysokość zależy od liczby uprawnionych. Jedna osoba dostaje 85 procent świadczenia, które pobierał lub pobierałby zmarły. Przy dwóch osobach jest to 90 procent. Trzy i więcej osób dzieli między siebie 95 procent.

Jest też próg minimalny. Od 1 marca 2026 roku najniższa renta rodzinna wynosi 1978,49 zł brutto. Gdy wyliczenie wychodzi niżej, ZUS podnosi kwotę do tego poziomu.

Świadczenie wdowy jest wypłacane dożywotnio. Po osiągnięciu wieku emerytalnego można jednak wystąpić o własną emeryturę, jeśli ma się do niej prawo. Renta rodzinna nie przychodzi też sama, bo wymaga złożenia wniosku w ZUS.

Przypomnijmy, że renta rodzinna to coś innego niż renta wdowia. Ta druga pozwala łączyć dwa świadczenia, z których jedno jest rentą rodzinną po zmarłym małżonku. Od 1 stycznia 2027 roku druga część renty wdowiej wzrośnie z 15 do 25 procent. ZUS przeliczy wypłaty bez wniosku.

Źródło zdjęcia: Canva