Zmiany w dowodach osobistych od 1 grudnia. MSWiA szykuje ułatwienia dla seniorów i rodziców

MSWiA szykuje zmiany w dowodach osobistych, które mają wejść w życie 1 grudnia 2026 roku. Dokument będzie można odebrać w innym urzędzie niż ten, w którym złożono wniosek. Seniorzy dostaną dowody ważne dłużej. Jest jednak jedno zastrzeżenie.

Przepisy wciąż nie obowiązują. Projekt nowelizacji, oznaczony w wykazie prac rządu numerem UD 329, nadal jest na etapie prac legislacyjnych. Jego ostateczny kształt i termin wejścia w życie mogą się jeszcze zmienić.

Zmiany w dowodach osobistych ułatwią odbiór dokumentu

Dziś sprawa jest prosta, choć dla wielu osób uciążliwa, bo gotowy dokument trzeba odebrać w tym samym urzędzie gminy, w którym złożono wniosek. Wyjątków nie ma.

Kłopot mają zwłaszcza ci, którzy po złożeniu wniosku się przeprowadzili. Problem dotyczy też osób pracujących lub mieszkających na co dzień daleko od swojego urzędu. Po zmianie miejsce odbioru wskaże się już przy składaniu wniosku.

Może to być dowolnie wybrany urząd gminy w kraju. Organ wydający dokument się jednak nie zmieni i nadal będzie nim urząd, do którego trafił wniosek, a urząd odbioru zobaczy go w systemie i sprawdzi dane.

Dowód dla osoby po siedemdziesiątce ważny przez 15 lat

Obecnie dowód osobisty osoby dorosłej jest ważny przez 10 lat. Według projektu dokument wydany komuś, kto skończył 70 lat, ma być ważny przez 15 lat od daty wydania. Ministerstwo chce w ten sposób ograniczyć konieczność ponownego ubiegania się o dokument przez osoby starsze.

Tu pojawia się haczyk, bo warstwa elektroniczna nie będzie działać tak długo. Certyfikaty do podpisu osobistego, identyfikacji i potwierdzania obecności zachowają 10-letni okres ważności. Po tym czasie senior, który chce dalej korzystać z funkcji elektronicznych, musi wymienić dokument.

Przypomnijmy, że do 1 marca 2015 roku osoby po siedemdziesiątce dostawały dowody bezterminowe. Takie dokumenty, wydane wcześniej, nadal pozostają ważne.

Utrata dowodu i sprawy dzieci po nowemu

Nowe zasady obejmą też sytuacje, gdy dowód zostanie zgubiony, skradziony albo uszkodzony. W określonych przypadkach zgłoszenie utraty da się połączyć z wnioskiem o nowy dokument. Będzie to możliwe także w miejscu pobytu osoby, która nie jest w stanie dotrzeć do urzędu.

Spore zmiany czekają rodziców. Wniosek o dowód dla dziecka złoży tylko rodzic z władzą rodzicielską, która nie została ograniczona. Złoży przy tym oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Ministerstwo tłumaczy, że chodzi o lepszą ochronę prawną dziecka.

Rodzic, którego numer PESEL jest powiązany z danymi dziecka, zgłosi utratę lub uszkodzenie jego dokumentu przez internet, w specjalnej e-usłudze prowadzonej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. To spora wygoda.

Co ciekawe, projekt przewiduje też przywrócenie ważności dowodu unieważnionego przez oczywistą pomyłkę urzędnika. Dotyczy to jednak tylko określonych przypadków, więc rozwiązanie nie obejmie każdego błędu popełnionego w urzędzie.

Bliscy osób zmarłych zyskają z kolei dostęp do dokumentacji dowodowej członka rodziny. Nowelizacja sięga więc szerzej. Zmienia też przepisy o paszportach, obywatelstwie polskim i aktach stanu cywilnego.

Pierwotnie nowe zasady miały ruszyć 1 lipca 2026 roku. Po konsultacjach termin przesunięto na 1 grudnia 2026 roku. MSWiA tłumaczyło to koniecznością dostosowania systemów informatycznych i harmonogramu wydatków. Zdąży?

Źródło zdjęcia: Canva