• Czym jest staffing?
• Dlaczego staffing się pojawia?
• Skutki psychologiczne mobbingu oddolnego
• Staffing a prawo – czy szef ma jakieś narzędzia obrony?
• Jak przeciwdziałać staffingowi?
• Staffing – temat tabu w wielu firmach

Większość z nas, słysząc hasło mobbing, wyobraża sobie sytuację, w której przełożony nęka podwładnego. To najczęstszy – ale nie jedyny – scenariusz. Coraz częściej dochodzi do sytuacji odwrotnej, gdy to szef staje się ofiarą przemocy psychicznej ze strony swoich pracowników lub całego zespołu. Ten fenomen ma swoją nazwę – to tzw. staffing, czyli „mobbing oddolny”.

Zjawisko to, choć rzadziej omawiane, może być tak samo wyniszczające jak klasyczny mobbing, a jego skutki bywają długotrwałe i poważne zarówno dla zdrowia psychicznego, jak i sytuacji zawodowej osoby zarządzającej.

Czym jest staffing?

Staffing to forma mobbingu, w której podwładni nękają przełożonego, celowo utrudniając mu wykonywanie obowiązków służbowych, podważając jego autorytet lub izolując go społecznie. Choć pojęcie to nie jest jeszcze oficjalnie ujęte w polskim prawodawstwie, jest coraz częściej opisywane w literaturze psychologicznej i praktyce HR.

Przykłady zachowań określanych jako staffing:

• celowe sabotowanie poleceń służbowych,

• rozpowszechnianie plotek i oszczerstw na temat szefa,

• publiczne podważanie kompetencji przełożonego,

• ignorowanie poleceń i komunikatów kierownictwa,

• tworzenie „koalicji oporu” przeciwko jednej osobie,

• prowokowanie sytuacji konfliktowych, które mają na celu zdyskredytowanie lidera.

Dlaczego staffing się pojawia?

Staffing może być odpowiedzią na niezadowolenie zespołu, złe zarządzanie, brak komunikacji lub błędy popełnione przez przełożonego. Jednak w wielu przypadkach ma on charakter systematyczny i zorganizowany, niezależny od faktycznych kompetencji szefa.

Przyczyny staffingu mogą być różne:

• Zazdrość o awans osoby, która wcześniej była „jedną z nas”,

• Brak akceptacji nowego stylu zarządzania,

• Nieformalne układy w zespole, które nowy szef próbuje przerwać,

• Silne osobowości w grupie, które próbują przejąć kontrolę,

• Lider zespołu cieszący się większym poparciem niż formalny przełożony.

Warto zauważyć, że staffing często zaczyna się niewinnie – od drobnych docinków, oporu wobec poleceń, biernej agresji. Z czasem jednak przybiera na sile i może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych u ofiary.

Skutki psychologiczne mobbingu oddolnego

Choć może się wydawać, że szef – jako osoba na wyższym szczeblu – ma większe możliwości obrony, rzeczywistość bywa zupełnie inna. Ofiary staffingu często nie mają się do kogo zwrócić, ponieważ ich skargi są bagatelizowane lub uznawane za wyraz słabości.

Konsekwencje staffingu dla przełożonego:

• spadek poczucia własnej wartości,

• narastający stres i wypalenie zawodowe,

• problemy zdrowotne – bezsenność, bóle głowy, stany lękowe,

• depresja lub zaburzenia psychosomatyczne,

• utrata wiary w swoje kompetencje i rezygnacja z pracy.

Staffing a prawo – czy szef ma jakieś narzędzia obrony?

W polskim kodeksie pracy mobbing zdefiniowany jest jako działanie pracodawcy lub współpracowników, które ma na celu lub prowadzi do poniżenia, ośmieszenia, izolacji pracownika. Choć literalnie nie mówi się o mobbingu względem przełożonego, każdy pracownik – niezależnie od stanowiska – ma prawo do godności i szacunku w miejscu pracy.

Szef może dochodzić swoich praw poprzez:

• zgłoszenie sytuacji do działu HR lub przełożonych wyższego szczebla,

• złożenie skargi do Państwowej Inspekcji Pracy,

• wystąpienie na drogę cywilną o ochronę dóbr osobistych (np. w przypadku zniesławienia),

• skorzystanie z pomocy psychologa lub terapeuty, co może być podstawą do dalszych działań prawnych.

Jak przeciwdziałać staffingowi?

Walka z staffingiem nie jest prosta, ale możliwa – zwłaszcza jeśli zostanie wczesno rozpoznana. Kluczowe jest szybkie reagowanie na sygnały ostrzegawcze oraz budowanie zdrowej kultury organizacyjnej, w której każdy członek zespołu – niezależnie od pozycji – jest traktowany z szacunkiem.

Rekomendacje dla przełożonych:

1. Stawiaj granice i reaguj na pierwsze oznaki nękania.

2. Dokumentuj wszystkie incydenty – e-maile, rozmowy, działania zespołu.

3. Nie bierz wszystkiego do siebie – staffing to problem zespołu, nie dowód twojej porażki.

4. Poproś o mediację lub wsparcie z zewnątrz – HR, coach, psycholog pracy.

5. Nie bój się rozmawiać – otwarty dialog z zespołem może rozładować napięcia.

Staffing – temat tabu w wielu firmach

Przełożony jako ofiara mobbingu to temat, który wciąż jest marginalizowany. W kulturze pracy pokutuje przekonanie, że „szef sobie poradzi”, „takie są uroki kierowania zespołem”, „trzeba mieć twardą skórę”. Niestety takie podejście ignoruje realne problemy i prowadzi do przemilczania zjawiska staffingu.

Edukacja, otwartość i przeciwdziałanie przemocy psychicznej powinny obejmować wszystkich pracowników, niezależnie od ich stanowiska. Tylko wtedy możliwe jest stworzenie miejsca pracy wolnego od toksycznych relacji i atmosfery zastraszenia.

ZOBACZ TAKŻE: 8 sygnałów, że jesteś w związku z EGOISTĄ!

źródło zdjęć: Canva