Oto faworyci do literackiego Nobla!
Literacka Nagroda Nobla 2026 zostanie ogłoszona 8 października. Bukmacherzy już wskazali swoich faworytów. Na czele listy znów jest chińska pisarka Can Xue, a tuż za nią Haruki Murakami. Wśród typowanych są też nazwiska, które w Polsce mało komu coś mówią.
Jak podaje RMF24, tydzień noblowski zbliża się wielkimi krokami i już w czwartek 8 października Akademia Szwedzka ogłosi nazwisko laureata, który dostanie 12 milionów koron szwedzkich.
Według kursów brytyjskiego bukmachera Ladbrokes, na które powołuje się portal Literary Hub, faworytką jest Can Xue z kursem 10 do 1. Murakami ma 14 do 1, a Gerald Murnane i Thomas Pynchon po 16 do 1. Wyraźnego pewniaka brak.
Can Xue faworytką bukmacherów do literackiej Nagrody Nobla
Chińska pisarka ma 73 lata. W ojczyźnie ma pozycję dysydentki, ale jej twórczość jest doceniana na świecie. Jej powieści dwukrotnie trafiły na listę Międzynarodowego Bookera. Jedną przełożono też na szwedzki, co w kwestii Nobla zawsze dobrze rokuje.
Naprawdę nazywa się Deng Xiaohua. Jej pseudonim oznacza brudny wiosenny śnieg, który nie chce stopnieć. W 2023 roku PIW wydał Ulicę Żółtego Błota, jej pierwszą powieść przetłumaczoną na polski. Dwa lata później ukazał się Tajemniczy pociąg. Na koncie ma też około 120 opowiadań i 50 nowel.
Murnane, Rushdie i Atwood wśród typowanych pisarzy
Wysoko notowany jest 87-letni Australijczyk Gerald Murnane. Dziennik New York Times nazwał go „największym żyjącym pisarzem anglojęzycznym, o którym większość ludzi nigdy nie słyszała”. Murnane nigdy nie leciał samolotem i w ogóle unika nowoczesnego świata oraz technologii, a pytany o to, czy odebrałby Nobla, odpowiada, że do Szwecji się nie wybiera.
Po raz pierwszy tak wysoko pojawiła się Meksykanka Cristina Rivera Garza. Jej Niezniszczalne lato Liliany zdobyło Nagrodę Pulitzera 2024 w kategorii wspomnienia. Pisarka opisuje w nim historię siostry. Zamordował ją były chłopak.
Szanse ma też Salman Rushdie, od lat weteran rankingów noblowskich. Za Szatańskie wersety obłożono go fatwą, przez wiele lat się ukrywał, ale w końcu postanowił wrócić do normalnego życia. W Nowym Jorku zaatakował go nożownik. Pisarz przeżył, ale stracił oko.
Na liście są także Rumun Mircea Cărtărescu i Hindus Amitav Ghosh. Gdyby wygrał Ghosh, byłby to pierwszy literacki Nobel dla Hindusa od nagrody dla Rabindranatha Tagore’a w 1913 roku. Weteranką rankingów jest z kolei Margaret Atwood, autorka Opowieści podręcznej. Dwukrotnie zdobyła Bookera.
Akademia Szwedzka lubi zaskakiwać przy literackim Noblu
Bukmacherzy przyjmują też zakłady na Thomasa Pynchona, Anne Carson, Michela Houellebecqa, Colma Tóibína czy Karla Ove Knausgårda. Akademia Szwedzka często stawia jednak na zaskoczenie. Zamiast angażować się w bieżącą politykę, woli kierować uwagę czytelników na mniej znane obszary literatury.
Od ponad dekady Nobel przyznawany jest naprzemiennie kobietom i mężczyznom. W tym roku można więc oczekiwać, że doceniona zostanie pisarka.
Przypomnijmy, że w 2025 roku Komitet Noblowski nagrodził Węgra László Krasznahorkaiego. Doceniono jego „przekonującą i wizjonerską twórczość, która w obliczu apokaliptycznego lęku potwierdza moc sztuki”. Przed ogłoszeniem Ladbrokes dawał mu kurs 6 do 1. Tym razem nikt nie jest aż tak wyraźnym faworytem.
Literacką Nagrodę Nobla Akademia Szwedzka przyznaje od 1901 roku. Zasiada w niej 18 członków. Laureata wybiera Komitet Noblowski, w tym roku sześcioosobowy, pod przewodnictwem Andersa Olssona. Nominacje są tajne i ujawnia się je dopiero po upływie 50 lat od przyznania nagrody.
Źródło zdjęcia: Wikipedia- Autorstwa Marcyś 1971 – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=148841218
